Hipercholesteloremia
Podwyższony cholesterol i lipidy to jeden z głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia. Choć cholesterol jest niezbędny do produkcji hormonów oraz wchodzi w skład błon komórkowych, to jego nadmiar zaburza funkcjonowanie naczyń. Hipercholesterolemia to przekraczający normę poziom cholesterolu. Z definicji, aby postawić diagnozę hipercholesterolemii muszą być spełnione poniżesz warunki:
- poziom cholesterolu frakcji LDl > 115 mg/dl
- poziom cholesterolu całkowitego > 190 mg/dl.
W organizmie występują dwie frakcje cholesterolu: LDL (frakcja o niskiej gęstości) oraz HDL (frakcja o wysokiej gęstości). Za szkodliwe działanie obwiniana jest frakcja LDL. Odkładający się w ścianach naczyń cholesterol prowadzi do miażdżycy, zmniejszenia sprężystości naczyń, co w konsekwencji może powodować udar mózgu, zawał mięśnia sercowego lub niedokrwienie innych narządów.
Wysoki poziom cholesterolu nie daje charakterystycznych objawów. Dopiero powikłania hipercholesterolemii zwracają uwagę na problem. Regularna kontrola poziomy cholesterolu pozwala na wczesne wdrożenie leczenia.
Oprócz nieprawidłowego stylu życia, nieodpowiedniej diety, hipercholesterolemia może być wynikiem choroby genetycznej: hipercholesterolemii rodzinnej. Jest to choroba dziedziczona dominująco, co oznacza, że każdy, kto nosi gen choroby będzie się borykał ze zbyt wysokim poziomem cholesterolu, który może dochodzić do 1200mg/dl (u pacjentów z dwoma wadliwymi genami) oraz do 500 mg/dl u pacjentów z jednym uszkodzonym genem.
Hipercholestrolemia może także występować jako powikłanie innych chorób (niedoczynności tarczycy, zespołu nerczycowego, przewlekłej niewydolności nerek, chorób wątroby) lub jako efekt uboczny stosowanych leków (hormonów płciowych, kortykosteroidów, leków stosowanych w zakażeniach wirusem HIV).
Leczenie
Obniżenie poziomy cholesterolu powinno się odbywać dwutorowo, zarówno poprzez zmianę stylu życia, jak i poprzez wprowadzenie farmakoterapii. W przypadku niewielkiego podwyższenia cholesterolu terapię rozpoczyna się od wprowadzenia diety ubogo tłuszczowej i ubogo węglowodanowej oraz regularnego wysiłku fizycznego. Jeśli takie działanie nie przyniesie efektu, z pomocą przychodzi farmakoterapia. Istnieje kilka opcji terapeutycznych. W zależności od typu hipercholesterolemii i istnienia dodatkowych zaburzeń (hiperlipidemia, cukrzyca) wprowadza się odpowiednie leki.
Statyny
Są to leki blokujące enzym kluczowy w produkcji cholesterolu. Są skuteczne w profilaktyce choroby niedokrwiennej serca i mają udowodnione działanie zmniejszające ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Przy ich stosowaniu należy bacznie obserwować parametry wątroby oraz nerek.
Żywice jonowymienne
Działają w jelicie, wiążąc kwasy żółciowe, co zmniejsza ich powtórne wchłonięcie, a tym samym zmniejsza ilość cholesterolu. Leki to stosuje się u tych osób, u których zastosowanie statyn jest niemożliwe (w przypadku chorób wątroby, ciąży). Nie należy ich stosować gdy oprócz hipercholesterolemii występuje również zwiększone stężenie trój glicerydów.
Ezetymib
Lek ten hamuje wchłanianie cholesterolu z przewodu pokarmowego. Konieczny do produkcji żółci cholesterol jest wychwytywany z krwi co prowadzi do obniżenia jego stężenia w osoczu.