Nerki są parzystym narządem, którego główną rolą jest oczyszczanie organizmu, zachowywanie równowagi pomiędzy płynami ustroju. Gdy nerki przestają pracować cierpi na tym cały organizm. Konieczne wtedy jest wprowadzenie dializoterapii jako metody nerkozastępczej.
Inną metodą terapii nerkozastępczej jest przeszczep.
To właśnie transplantacja nerki zapoczątkowała erę udanych operacji transplantologicznych. W 1954 roku Joseph Murray przeprowadził udaną transplantację nerki od brata bliźniaka jednojajowego drugiemu bratu. W Polsce udana operacja odbyła się w roku 1966. Szefem zespołu chirurgów był Jan Nielubowicz.
Wskazaniem do operacji jest schyłkowa niewydolność nerek. W przypadku ostrej niewydolności nerek, schyłkowa niewydolność to stan, kiedy pacjent wymaga ponad trzy miesięcznej dializoterapii. Jeśli chodzi o przewlekłą niewydolność nerki, schyłkowa niewydolność rozpoznawana jest, gdy spada wartość przesączania kłębuszkowego (tzw GFR <15). Istnieją również przeciwwskazania do operacji. Zalicza się do nich chorobę nowotworową, krótki czas spodziewanego przeżycia (<1 rok), uzależnienia, niekontrolowana choroba psychicz na i inne.
Przeszczepiony organ może pochodzić od dawcy zmarłego, ale również od dawcy żywego. Coraz częstsze są przeszczepienia od dawców rodzinnych. Jednak swój narząd może oddać również dawca niespokrewniony, musi jednak przed sądem udowodnić związek emocjonalny z biorcą.
W przeszczepie nerki bardzo ważną rolę odgrywa zgodność tkankowa. Istotnym badaniem jest test PRA, w którym badane są we krwi przeciwciała przeciwko antygenom ciała ludzkiego. Wynik podawany jest w procentach i im jest wyższy, tym większą styczność z antygenami dawcy miał potencjalny biorca. Wiąże się to z większym ryzykiem odrzucenia narządu.
Jakie są przyczyny niewydolności nerek, które mogą prowadzić do schyłkowej niewydolności nerek? Najczęstszą przyczyną w Polsce jest kłębuszkowe zapalenie nerek, cukrzyca oraz nadciśnienie.